skip to Main Content
تصویربرداری قلب وعروق

تصویربرداری قلب وعروق

تاریخچه ی MRI را می توان به مشاهدات مستقل از یک رزونانس مغناطیسی هسته ای (NMR) توسط بلوخ و پورسل در سال 1946, نسبت داد. اساس نظری این تکنیک نخستین بار در سال 1924توسط دبلیو پائولی ارائه شد. و پیشنهاد کرد هسته های اتمی خاص، خواص گشتاور مغناطیسی دارند که در نتیجه قرار گرفتن در یک میدان مغناطیسی به شکافتگی انرژی آن ها منجر می شود. به هرحال تا سال 1946 طول کشید که بلوخ در دانشگاه استانفورد و پورسل در هاروارد به طور مستقل نشان دادند که هسته در یک میدان مغناطیسی قوی که به شکافتگی سطوح انرژی منجر می شود، تابش الکترومغناطیسی را جذب می کند. یکی از مهم ترین روش های ساختار ترکیبات آلی, رزونانس مغناطیسی هسته ای (NMR) است. به طور کلی, مطالعه ی جذب تابش فرکانس رادیویی توسط هسته را رزونانس مغناطیسی گویند.
در سال ۱۹۵۰، حصول تصویر یک بعدی MRI توسط هرمن کار (Herman Carr) گزارش گردید.پاول لاتربر، شیمیدان آمریکایی با کار بر روی تحقیقات پیشین، موفق به ابداع روش‌هایی برای تولید تصاویر دو بعدی و سه بعدی MRI گردید. سرانجام وی در سال ۱۹۷۳ اولین تصویر گرفته شده بر اساس تشدید مغناطیس هسته‌ای (NMR) خود را منتشر نمود. بنابراین اولین تصویر مقطع نگاری از یک موش زنده در ژانویه ۱۹۷۴ منتشر گردید.
از سوی دیگر تحقیقات و پیشرفت‌های مهمی در زمینهٔ تصویر برداری بر اساس تشدید مغناطیسی هسته برای نخستین بار در دانشگاه ناتینگهام انگلستان صورت پذیرفت، جایی که پیتر منسفیلد فیزیکدان برجستهٔ آن مؤسسه با گسترش یک روش ریاضی موفق به کاهش زمان تصویربرداری و افزایش کیفیت تصاویر نسبت به روش بکارگرفته شده توسط لاتربر گردید. در همان زمان در سال ۱۹۷۱ دانشمند آمریکایی ارمنی تبار ریموند دامادیان استاد دانشگاه ایالتی نیویورک در مقاله‌ای که در مجلهٔ Science منتشر گردید، اعلام نمود که امکان تشخیص تومور از بافت‌های عادی به کمک تصویر برداری NMR میسر می‌باشد.
سرانجام جایزهٔ نوبل پزشکی سال ۲۰۰۳ به خاطر اختراع ام آر آی به پاول لاتربر از دانشگاه ایلینوی در اوربانا شامپاین و پیتر منسفیلد از انگلستان اعطا گردید. امروزه نیز پژوهشگران از دستگاه‌های MRI منحصر بفردی استفاده می‌کنند که نه تنها جهت انتقال پیام‌ها در مغز بلکه آکسون‌ها و چگالی آن‌ها را نیز با دقت بالایی نشان می‌دهد

• روش های مختلف تصویربرداری قلب و عروق:

1. CT قلب و عروق
CT قلب و عروق در ابتدای دهه 1970 به طور تجاری به عنوان الکترون-پرتو CT (EBCT) معرفی شد. اگرچه EBCT برای اسکن ارگان های در حال حرکت مناسب نیست، اما یک روش تصویربرداری مهم برای ارزیابی کلسیفیکاسیون کرونری است. سی تی اسکن تک اسلایسه (SHCT) در سال 1996 در عملیات بالینی در دسترس قرار گرفت و به طور قابل توجهی قدرت تفکیک فضایی و زمانی را افزایش داد، در حالی که زمان چرخش و ضخامت برش کاهش می یافت. هنگام اسکن کردن در فاز ثابت قلب (70-80٪ از فاصله R-R) و ضربان قلب آهسته، SHCT می تواند برای ارزیابی تنگی عروق کرونر استفاده شود. به دنبال آن، سی تی اسکن از قلب(CCT) با CT چند آشکارساز (MDCT) انجام شد, 4 آشکارساز در سال 1998 معرفی شده ، 16 آشکارساز در سال 2001 و 64 آشکارساز در سال 2004 ادامه داد. به ازای تعداد آشکارسازهای بیش تر، زمان چرخش کوتاه تر و بنابراین رزولوشن زمانی بهتر است ومدت زمان اسکن کوتاه تر است. با 64 MDCT کل قلب را می توان در یک حبس نفس تصویربرداری کرد و شاخه های قلب عروق را به طور دقیق ارزیابی شده است. در حال حاضر سی تی اسکن با 320 آشکارساز کیفیت تصویر عالی را با دوز قابل ملاحظه ای پایین تر نسبت به سی تی 64 اسلایس(4.4msv در مقایسه با6.4msv در 64اسلایس) تولید می کند. به غیر از افزایش تعداد آشکارسازها، یک فناوری پیشرفته دیگر برای کاهش دوز تابش، تصویربرداری از دو منبع CT است. به جای یک لوله اشعه ایکس درMDCT معمولی، DSCT دو لوله اشعه ایکس را به طور همزمان اسکن می کند. در نتیجه، قدرت تفکیک زمانی دو برابر می شود، در حالی که زمان جذب و دوز تابش به نصف کاهش می یابد.
پیشرفت در نرم افزار پردازش تصاویر نقش مهمی در کاهش میزان تابش در CCT داشته است. به عنوان مثال، بازسازی تصویر، نویز سیگنال را کاهش می دهد بدون اینکه به قدرت تفکیک فضایی و کنتراست منجر شود. موضوع مهم در CCT در حال حاضر یک روش تصویربرداری یک مرحله ای است که شریان های عروق کرونر را به صورت آناتومیک و فانکشنال ارزیابی می کند. این را می توان با پرفیوژن CCT یا CCT FFR به دست آورد. امروزه الگوریتم ها و نرم افزار خاصی برای اندازه گیری جریان خون قلب (MBF) و حجم آن طراحی شده است. با این وجود، اگر چه CCT FFR هنوز به طور کامل تصویب نشده است، در ارزیابی اهمیت ضایعات کرونر, اهمیت فانکشنال دارد. هر دو این تست های عملکردی مبتنی بر CT امیدوارند تصویربرداری قلبی را از لحاظ راحتی بیمار تغییر دهند.
CT یک روش ساده برای اندازه گیری میزان کلسیفیکاسیون کرونر (CAC) است. این یک روش بسیار ساده با دوز تابشی بسیار کم (تقریبا mSv 1) در هر مطالعه است. مطالعات نشان می دهد که بیش از 6000 بیمار از چهار نژاد مختلف با ریسک خطر مشابه قلب و عروق، با نمرات CAC بالاتر دارای احتمال بیشترابتلا یه بیماری های عروق کرونرهستند. به دلیل سادگی و ایمنی, نمره CAC، به عنوان یک آزمون غربالگری قلبی عروقی در بسیاری از کشورها استفاده می شود.
یک نقش مهم دیگر CT در تصویربرداری قلب، آنژیوگرافی CT کرونری است که دارای ارزش و ویژگی خاص است. به دلیل این مشخصه، CCTA یک ابزار ایده آل برای تشخیص بیماری عروق کرونر در بیماران مبتلا به درد قفسه سینه می باشد. این تصویربرداری در موارد اورژانس (AED) بسیار مفید است.
2. MRI قلب و عروق
تصویربرداری ام آرآی قلب (CMR) در طول سه دهه گذشته به سرعت در حال پیشرفت است. در سال 1925، زمانی که رادیوگرافی ساده قفسه سینه تنها روش بود که اجازه می داد پزشکان به قلب نگاه کنند، اندازه اتاق قلب با مشاهده سایه قلبی اندازه گیری شد. CMR در 1970 به عنوان ابزاری برای ارزیابی متابولیسم قلبی در شرایط آزمایشگاهی با استفاده از طیف سنجی فسفات برای اندازه گیری آدنوزین تری فسفات، فسفات و فسفات معدنی در قلب موش به کار گرفته شد.CMR در دهه 1980 با تصویربرداری بالینی پیشرفت کرد تا مورفولوژی و عملکرد قلبی را ارزیابی کند و برای مشخص ساختن بیماری های میوکارد (به عنوان مثال، ادم قلب) با استفاده از خصوصیات آرام سازی پروتون (هیدروژن) T1 و T2به کار رفت. با توسعه عوامل کنتراست پارامغناطیس ، ارزیابی پرفیوژن قلب در اوایل دهه 1990 و هم چنین تشخیص بافت اسکار قلب در 1990 و اوایل 2000 امکان پذیر شد. علاوه بر این، برای ارزیابی عروق، از جمله آئورت و شریان های محیطی و کرونر استفاده می شود. در سال 2015، نه تنها روش های مختلف تصویربرداری پیشرفته قلبی-عروقی به وجود آمد، بلکه ما می توانیم قلب را نیز به صورت دقیق و به صورت آناتومیک و عملکردی ارزیابی کنیم.CMR تنها تکنولوژی است که می تواند برای ارزیابی عملکرد بطن، مورفولوژی قلب، عروق، پرفیوژن، و متابولیسم مورد استفاده قرار گیرد. CMR با استفاده از اصول رزونانس مغناطیسی بدون نیاز به اشعه یونیزاسیون و با وضوح بالا در سه بعد امکان پذیر است.
ام آر آی قلبی یک روش تصویربرداری است که می تواند به بسیاری از سوالات بالینی پاسخ دهد که برای ارزیابی با سایر تکنیک های تصویربرداری قلبی، مانند اکوکاردیوگرافی، SPECT هسته ای و CT قلبی، دشوار است. قدرت MRI قلبی در توانایی پاسخ دادن به سوالات خاص است. از آنجا که MRI تصاویر قلب را می توان به معنای واقعی کلمه در هر صفحه تصویربرداری و با ده ها انواع مختلف “توالی” تصویربرداری (تکنیک های تصویربرداری که جنبه های مختلف فیزیولوژی قلب یا ویژگی های بافت را برجسته می کند) به کار برد، MRI قلب یک ابزار بسیار قدرتمند و انعطاف پذیراست .
MRI قلبی امکان ارزیابی غیرمخرب آناتومی قلبی، از جمله شریان های بزرگ و رگ ها و حفره های قلب را فراهم می کند. این ارزیابی بسیار خوبی از بطن چپ و راست، از جمله اندازه بطن، ضخامت، حرکت دیوار و EF را فراهم می کند. بسیاری MRI قلب را به عنوان gold standard برای اندازه گیری حجم بطن و EF مورد استفاده قرار می دهند. بنابراین، MRI می تواند برای ارزیابی بطن راست در بیماران مبتلا به کاردیومیوپاتی بطن راست قلبی (ARVC) و یا آسیب شناسی سمت راست دریچه مفید باشد.
با استفاده از ارزیابی اندازه و عملکرد قلب توسط CMR, توانایی تشخیص: 1.ویژگی های بافت (مثلا میوکارد طبیعی از فیبروز) 2. تشخیص بیماری میوکاردیت ,بیماری های آمیلوئیدوز، سارکوئیدوز,3. ارزیابی توده های قلب وجود دارد.
سایر تکنیک های تصویربرداری مانند بازسازی چندگانه می تواند با MRI قلبی انجام شود و تصاویر سه بعدی با وضوح بالا از قلب و عروق خونی می توانند به صورت انعطاف پذیری ایجاد شوند و اجازه می دهد تا درک بهتر از تظاهرات ناهنجاری های آناتومیکی پیچیده نسبت به بسیاری از تکنیک های تصویربرداری دیگر داشته باشد.بنابراین، MRI قلبی یک ابزار عالی برای ارزیابی بیماران مبتلا به بیماری های قلبی ساده و پیچیده مادرزادی است.
به طور کلی، آزمون شامل دو بخش است: تصاویر پیش کنتراست و تصاویر پس از کنتراست. تصاویر پیش کنتراست برای ارزیابی آناتومی، عملکرد و جریان کمی طراحی شده اند. تصاویر پس از کنتراست شامل چندین نوع مختلف هستند:
• تصاویر آنژیوگرافی MR، که در بیماران مبتلا به آنوریسم آئورت یا کوارکت، در هر بیمار با آنومالی عروقی شناخته شده و در همه بیماران مبتلا به بیماری مادرزادی قلبی به دست آمده است.
• تصاویر پرفیوژن، که تصویری از میوکارد به دست آمده بعد از تزریق کنتراست داخل وریدی است.
• تصاویر تأخیری (LGE)، معمولا 10 تا 15 دقیقه پس از تزریق کنتراست، برای ارزیابی افزایش کنتراست گادولینیم غیرطبیعی درون میوکارد اغلب به نام “LGE” ارزیابی می شود. این تصاویر اطلاعاتی را در مورد زخم های قلب، فیبروز یا التهاب به علت علل ایسکمیک و غیر ایسکمی می دهد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Back To Top